afrika www.zuidafrikaspecialist.nl

Waarom Ubuntu?

Empowerment

Ubuntu is van grote waarde voor Afrika zelf. Empowerment in de meest pure vorm, want gebaseerd op het fundament van de eigen Afrikaanse identiteit. Kolonialisme betekende onderdrukking op alle levensgebieden. Onderdrukking van het denken was daarvan onderdeel. Postkolonialisme en globalisering verdrongen het Afrikaanse gedachtegoed verder. Het eigen (Ubuntu) gedachtegoed is eerst en vooral de trots van Afrika zelf.

Intangable cultural heritage

Geen enkele samenleving kan bloeien zonder een eigen referentiekader. Ubuntu is “intangible cultural heritage”, immaterieel cultureel erfgoed. Ubuntu drukt zich uit in de levende alledaagse praktijk, geeft het leven betekenis en is een (vaak onbewuste) strategie om problemen het hoofd te bieden. Zonder een eigen referentie wordt een samenleving stuurloos en valt uit elkaar. In Afrika is het (Ubuntu) gedachtegoed een verbindende en uiterst belangrijke kracht.

Recht doen aan Afrika

Ubuntu laat het westen zien dat ook Afrika een wijsgerige traditie heeft. Zoals Afrika eeuwenlang in oude atlassen is getekend als een leeg gebied, zo is ook het Afrikaanse denken eeuwenlang beschouwd als afwezig, heidens of onontwikkeld. Hoe bekender het Afrikaanse (Ubuntu) gedachtegoed wordt, hoe meer afgerekend kan worden met westerse vooroordelen over Afrika.  

Op weg naar meer verbinding

Meer dan ooit is er in het westen een roep naar verbinding. Bewegingen die bijdragen bij aan een paradigma-omslag nemen toe. Ubuntu kan daar een plaats in hebben.  “Ubuntu is het geschenk van Afrika aan de wereld”, zei Steve Biko (bekend anti-apartheidsstrijder) al in de jaren ‘70. Maar Ubuntu is niet een-op-een in westerse rationele of functionele termen te vertalen. Daarvoor is het te diepgaand. Het (Ubuntu) gedachtegoed heeft duizenden jaren gerijpt, is gebaseerd op niet-westerse grondpatronen en kent vele, ook spirituele en mystieke niveaus. Ubuntu kan wel het westen inspireren om verder te gaan op een pad van steeds meer verbinden.

© M.A.E. v.d. Boer, April 2014. UbuntuVision/ Stichting Nguia Ti Bé. All Rights Reserved. Overname tekst en beeld alleen na uitdrukkelijke toestemming.